۱اوت ۲۰۲۵ - افراد مبتلا به دیابت بیش از میانگین جمعیت عمومی دچار افسردگی می شوند. پژوهشگران مرکز دیابت آلمان (DDZ)، مؤسسه تحقیقات وابسته به آکادمی دیابت مرگن تایم (FIDAM) و مرکز تحقیقات دیابت آلمان(DZD) در یک تحلیل گسترده نشان داده اند که نشانگرهای زیستی سطح التهاب مزمن در بدن می توانند بر موفقیت درمان علائم افسردگی تأثیر بگذارند- البته با تفاوت های قابل توجهی بین دیابت نوع ۱و نوع ۲. یافته های این تحقیق ممکن است به شخصی سازی درمان افسردگی در افراد مبتلا به دیابت در آینده کمک کند.
افراد مبتلا به دیابت در مقایسه با جمعیت عمومی حدود دو برابر بیشتر در معرض خطر ابتلا به افسردگی هستند. این بیماری مزمن متابولیکی، فشار روانی بالایی دارد و اغلب با اضطراب، احساسات منفی یا احساس ناتوانی در مدیریت بیماری همراه است. افسردگی می تواند با اختلال در روند درمان مستقل دیابت، خطر عوارض بیماری را افزایش دهد و تأثیر منفی بر طول عمر بگذارد. بنابراین، تشخیص زودهنگام و درمان مؤثر علائم افسردگی- چه با دارو و چه با درمان رفتاری- اهمیت زیادی دارد. با این حال، همه افراد مبتلا به دیابت واکنش یکسانی به درمان نشان نمی دهند.
بررسی نشانگرهای التهابی و روند افسردگی به مدت یک سال
فرایندهای التهابی می توانند نقش کلیدی ایفا کنند، چرا که واکنش های التهابی مزمن اکنون به عنوان یک مکانیسم زیستی مشترک بین دیابت و افسردگی شناخته می شوند. مطالعات قبلی نشان داده اند که تغییر در نشانگرهای التهابی خون می تواند با بهبود یا وخامت علائم مختلف افسردگی همراه باشد.
پروفسور کریستیان هردر، نویسنده اول مقاله و رئیس گروه پژوهشی التهاب در DDZ، گفت: «شناسایی عواملی که با موفقیت درمان افسردگی مرتبط هستند، برای انتخاب درمان مناسب در افراد مبتلا به دیابت ضروری است». برخلاف مطالعات قبلی که معمولاً روی یک یا چند نشانگر خاص متمرکز بودند، محققان در این بررسی از مجموعه ی گسترده ای از نشانگرهای خونی بهره گرفتند و علائم مختلف افسردگی را تفکیک نمودند. داده های این تحقیق برگرفته از ۵۲۱فرد مبتلا به دیابت نوع ۱و نوع ۲در سه مطالعه مداخله ای مختلف از FIDAM است، که اثر درمان رفتاری بر علائم افسردگی را بررسی کرده بودند.
با استفاده از پرسشنامه CES-D برای ثبت علائم افسردگی و اندازه گیری ۷۶نشانگر التهابی در خون، پژوهشگران بررسی کردند که آیا ارتباطی بین سطح التهاب و تغییر شدت افسردگی طی یک سال وجود دارد.
تفاوت چشمگیر بسته به نوع دیابت
نتایج این مطالعه که در نشریه Diabetologia منتشر شده است، الگوی جالبی را نشان می دهد: در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲که سطح التهاب بالایی داشتند، درمان رفتاری باعث بهبود چشمگیری در علائم افسردگی شد- به‌ویژه در مشکلات شناختی‌ـ‌عاطفی و احساس بی‌لذتی یا بی‌حوصلگی.اما در افراد مبتلا به دیابت نوع ۱با سطح التهاب بالا، تأثیر درمان رفتاری کمتر بود و بیشتر در علائم جسمانی مانند خستگی، اختلالات خواب یا بی اشتهایی مشاهده شد.
دلیل تفاوت میان نشانگرهای التهابی و علائم افسردگی در دیابت نوع ۱و ۲هنوز کاملاً روشن نیست. احتمال دارد که تفاوت به دلیل نوع فعال سازی سیستم ایمنی (فرآیندهای خودایمنی در دیابت نوع ۱و التهاب متابولیکی در دیابت نوع ۲) باشد.
پروفسور مایکل رودن، مدیر علمی و سخنگوی هیئت مدیره DDZ، تأکید کرد: «تحقیقات بیشتر برای درک بهتر مکانیسم های پایه ای و نقش درمان های روان درمانی و ضد‌التهابی ضروری است».
تأثیر نتایج در انتخاب های درمانی آینده
پروفسور نوربرت هِرمانز از FIDAM توضیح داد: «افراد مبتلا به دیابت نوع ۲با سطح بالای التهاب ممکن است به تغییرات شناختی در افسردگی از طریق رفتاردرمانی شناختی بسیار خوب پاسخ دهند. در مقابل، افراد با دیابت نوع ۱و التهاب بالا ممکن است بیشتر از داروهای ضد‌التهابی سود ببرند».
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2025-08-depression-diabetes-chronic-inflammation-biomarkers.html